...

मिथिला धरोहर | मैथिली पंचांग 2026-27, मैथिली लोकगीत लिरिक्स...

मिथिला धरोहर — मैथिली लोकगीत लिरिक्स, विवाह गीत, मैथिली भगवती गीत लिरिक्स, मैथिली शिव भजन लिरिक्स, भजन, छठ, होली, मधुश्रावणी गीत लिरिक्स। मैथिली पंचांग, विवाह, उपनयन मुहूर्त, मिथिला के मंदिर, लोकदेवता, साहित्यकार परिचय, कथा-कहानी, गोनू झा के कहानी एवं मिथिला संस्कृति से जुड़ी सम्पूर्ण जानकारी।

🌺🌸
✨ मधुश्रावणी
मधुश्रावणी व्रत कथा संग्रह पूजा बिधि विधान सहित
📅 अगस्त 2026
और पढ़ें »
📢
​🎉 अहाँक लेल आबि गेल अछि 'संगी'! मिथिला धरोहरक नव स्मार्ट असिस्टेंट 'संगी' सँ भेंट करू। आब पंचांग, पावनि-तिहार, विवाह गीत वा गोनू झाक कथा खोजब भेल आओर सुगम। नीचाँ देल (दांया कात) चैट बटन पर क्लिक करू आ 'संगी' सँ तुरन्त गप्प करू!

7 मार्च 2022

मिथिला पेंटिंग के गोदना शैली के पहिल विश्व प्रशिद्ध कलाकार चानो देवी

गोदना चित्रकलाक शुरुबात करबाक श्रेय चानो देवी ( Godna Painting Artist Chano Devi ) के जाइत अछि। हुनकर जन्म 20 अप्रैल 1955 के जयनगर, मधुबनी स्थित गांव रमना के एकटा मजदूर परिवार मे भेलनि। हुनकर माता-पिताक नाम रवनी देवी आ सूरज पासवान छलनी। 1967 मे चानो देवी के बियाह मधुबनी जिलाक जितवारपुर गामक निवासी रौदी पासवान सं भेलनि, जतए ओ गोदना चित्र बनेनाय सिखबाक संगे खुद के स्थापित सेहो केलनि। 

तमाम जर्नर्ल्स एवं रिपोर्ट्स के मुताबिक, 1972 मे जहन जर्मन एंथ्रोपोलॉजिस्ट एरिका मोजर मिथिला चित्रकला पर फिल्मांकन के उद्देश्य सं जितवारपुर अयली आ सीता देवी के घर रुकली, तहन ओतय हुनक मुलाकात चानो देवी सं भेलैन। ओ चानो देवी के देह पर बनल गोदना चित्र के देखली आ हुनका कागज पर उतारबाक सलाह देलनि।

इहो पढ़ब:-

एरिका मोजर के सलाह आ सीता देवी के प्रेरणा सं चानो देवी गोदना चित्र के कागज पर बनेनाय शुरू केलनि। एकटा अड़चन इहो रहल जे चानो के देह पर बेसी गोदना नै छलैन। तहन रौदी पासवान रांटी गांव सं एकटा नटिन जायदा के ल'क घर एलैथ। जायदा गोदना गोदय मे माहिर छलैथी। रौदी के आग्रह पर जायदा चानो देवी के कतेको दिन धरि कागज पर गोदना चित्र बनेनाय सिखेलैथ। यैह वजह ऐछ जे चानो आजीवन जायदा के अपना गुरु मानैत रहलीह।
छवि साभार - रविन्द्र दास
बेसी सं बेसी गोदना चित्र बनेनाय सीखबाक उपरांत जल्दीए चानो देवी अपन चित्र मे लोकगाथा राजा सलहेस, मोतीराम, बुधेश्वर, दौना मालिन, रेशमा-कुसमा, चूहड़हल आदि के चित्रण शुरू केलथि। इ चरित्र गोदना चित्रकलाक केंद्रीय पात्र बैन उभरल। ओहि दौरान भास्कर कुलकर्णी हुनकर चित्र के देखलैथ आ बहुते प्रभावित भेलैथ। ओ  चानो देवी के चित्र खरीदाबाक संगे हुनका प्रोत्साहित सेहो करैत रहलाह।

इहो पढ़ब:- 

गोदना चित्र बनेबाक सं पूर्व चानो देवी भित्ति चित्रण बनैत छलथि। जहन ओ कागज पर गोदना चित्र बनेनाय शुरू केलनि, तहन ओहि कागजक खरखर सतह पर गोबरक घोल के प्रयोग केलनि जाहिमे बगुरक गोंद मिलल होइत छल। अहि दौरान कतेको बेर ओ कारी रंगक ठोप द के आकृति के साजबैत छलथि।

चानो देवी के इ तकनीक अस्सी के दशक के अंत धरि बहुते लोकप्रिय रहलनी आ ओकर प्रभाव जितवारपुर के ज्यादातर लोक कलाकार पर स्पष्ट रूप सं देखाइत छल। अहि दशक'क शुरुआत मे जापान सं मधुबनी आयल टोकिये हासेगावा के रौदी पासवान सं भेंट होइत अछि। ओहो चानो देवी के कलात्मक क्षमता सब बड़ प्रभावित होइत छैथ आ हुनका प्रोत्साहित करैत छथि।
चानो देवी के कलात्मक क्षमताक अंदाजा अहि सं भेटैत अछि जे हुनका द्वारा बनायल चित्र फ्रांस, अमरीका, जर्मनी के गैलरि आ जापान'क मिथिला म्यूजियम मे संकलित अछि। एकर अलावा हुनकर चित्र पटना, रांची, मुंबई, दिल्ली, कलकत्ता, ग्वालियर, इंदौर, भोपाल, और गोवा मे प्रदर्शित कैल गेल अछि। 

इहो पढ़ब:-

मिथिला चित्रकला मे हुनकर योगदान के देखैत वर्ष 1984-85 के लेल हुनका राज्य पुरस्कार आ 2007 मे हुनका राष्ट्रीय पुरस्कार सं सम्मानित कैल गेलनि। 

चानो देवी के देहांत 2009 मे कैंसर सं भ गेलनि।

(मैथिली अनुवाद - फ़ोककार्टोपीडिया)

कोई टिप्पणी नहीं:

एक टिप्पणी भेजें

अपन रचनात्मक सुझाव निक या बेजाय जरुर लिखू !

🎵 मैथिली लिरिक्स और देखें »
🪔 पावनि-तिहार और देखें »
Ask संगी
संगी मिथिला धरोहर सहायक
चैट हिस्ट्री

अखन तक कोनो पुरान चैट सहेजल नहि अछि।

हमारे बारे में
🏛️ हमरा बारे में
मिथिला धरोहर — मैथिली भाषा, संस्कृति, लोकगीत, पंचांग, भजन और साहित्य केँ समर्पित एकटा डिजिटल मंच अछि। हमर लक्ष्य अछि मिथिला केँ पुरान परंपरा आ ज्ञान केँ आधुनिक पीढ़ी तक पहुँचाएब। चैटबॉट संगी अहाँक हर सवालक जवाब देबाक लेल सदैव तत्पर अछि। संस्थापक: प्रभाकर मिश्रा
संपर्क करें
मिथिला धरोहर के "संगी" चैटबोट सं चैट कोना करब?
संगी सं सबाल करबाक दु टा तरीका अछि, पहिल टाइप (लिख) के आ दोसर बाजि के। बाजि क सबाल पूछबा लेल अहाँके दांया कात माइक बला बटन पर क्लिक करय पड़त। पहिल बेरा माइक बटन दबेला पर परमिशन मांगत, अनुमति देलाक उपरांत अहाँ बाजि क सबाल पूछी सकय छी।
🔍 शर्च में की लिखी

पंचांग/तिथि खोजी रहल छी त:
जेना, "मैथिली पंचाग 2027" खोजी रहल छी त अहाँ लिखू —
मैथिली पंचाग 2027

मंत्र खोजी रहल छी त:
कुनो पाबनि या विधि के नाम के संग "मंत्र" लिखू, जेना —
चौरचन पूजा मंत्र तर्पण मंत्र जनेऊ मंत्र

गीतक संग्रह खोजी रहल छी त:
भगवती गीत लिरिक्स नचारी गीत लिरिक्स विवाह गीत मधुश्रावणी गीत

कुनो विशेष गीत खोजी रहल छी त:
ओहि गीतक बोल के 5-6 शब्द लिखू, जेना —
जगदम्ब अहिं अबलम्ब हमर छोट छोट रोड़ी गरैया सिर के सिंदूर रे गवानवा सबहक सुधि अहाँ लै छी

कहानी खोजी रहल छी त:
गोनू झा के कहानी लेल लिखू —
गोनू झा कहानी

कथा खोजी रहल छी त:
मधुश्रावणी पूजा के सम्पूर्ण कथा लेल लिखू —
मधुश्रावणी पूजा कथा
कुनो विशेष दिन कथा लेल लिखू —
मधुश्रावणी पहिल दिन कथा मधुश्रावणी पांचम दिन कथा

मंदिर खोजी रहल छी त:
श्याम मंदिर दरभंगा उच्चैठ भगवती उग्रतारा मंदिर

नमस्कार! हमर नाम 'संगी' छी, हम अहाँक कोना मदद करब?
कोना search करू? ताहि लेल एतय क्लिक करू